Angelina Jolie əməliyyatı nədir?
Angelina Jolie əməliyyatı nədir?
2013-cü ildə dünyaca məşhur aktrisa Angelina Jolie genetik analiz nəticəsində BRCA1 mutasiyası daşıdığını açıqladı və hər iki süd vəzisini qoruyucu məqsədlə əməliyyat etdirdi.
Bu hadisədən sonra bütün dünyada bu əməliyyat "Angelina Jolie əməliyyatı" kimi tanınmağa başladı.
Bu əməliyyat xərçəng müalicəsi deyil
Angelina Jolie əməliyyatı süd vəzi xərçəngi olan xəstələr üçün deyil.
Məqsəd yüksək riskli qadınlarda xəstəlik yaranmadan əvvəl riski ciddi şəkildə azaltmaqdır.
Angelina Jolie niyə bu əməliyyatı etdirdi?
Genetik analiz zamanı BRCA1 mutasiyası aşkar edilmişdi.
Bu mutasiya daşıyan qadınlarda həyat boyu süd vəzi xərçəngi inkişaf etmə riski normal əhali ilə müqayisədə çox yüksək ola bilər.
Bu səbəblə qoruyucu əməliyyat qərarı verildi.
Qısa izah: Burada məqsəd mövcud xərçəngi müalicə etmək deyil, gələcəkdə yaranma ehtimalını azaltmaqdır.
BRCA1 və BRCA2 nədir?
BRCA1 və BRCA2 orqanizmdə DNT təmirində rol oynayan genlərdir.
Bu genlərdə mutasiya olduqda süd vəzi və yumurtalıq xərçəngi riski arta bilər.
Hər süd vəzi xərçəngi xəstəsində BRCA mutasiyası olmur
Süd vəzi xərçənglərinin böyük hissəsi genetik mutasiya ilə əlaqəli deyil.
Bu səbəblə hər xəstə Angelina Jolie əməliyyatına namizəd sayılmır.
Kimlərdə genetik risk düşünülə bilər?
Bu hallarda genetik məsləhət düşünülə bilər
- Ailədə bir neçə nəfərdə süd vəzi xərçəngi varsa,
- Gənc yaşda süd vəzi xərçəngi aşkarlanıbsa,
- Ailədə yumurtalıq xərçəngi varsa,
- BRCA mutasiyası olan qohum məlumdursa,
- Hər iki süd vəzisində xərçəng yaranıbsa.
Angelina Jolie əməliyyatı zamanı nə edilir?
Əməliyyat zamanı hər iki süd vəzisinin böyük hissəsi çıxarılır.
Bir çox xəstədə eyni əməliyyat zamanı rekonstruksiya aparılaraq yeni süd vəzi formalaşdırılır.
Bəzi hallarda gilə və dəri qoruna bilər.
Məqsəd: mümkün qədər çox süd vəzi toxumasını çıxararaq gələcək riskin azalmasına nail olmaqdır.
Bu əməliyyat riski tam sıfırlayırmı?
Xeyr.
Çünki mikroskopik miqdarda süd vəzi toxuması qalması mümkündür.
Amma risk çox ciddi şəkildə azaldıla bilər.
Vacib qeyd
Angelina Jolie əməliyyatı riskin azalması üçün edilir.
Bu əməliyyat heç vaxt "100% zəmanət" vermir.
Hər qadın bu əməliyyatı etdirməlidirmi?
Xeyr.
Əksər qadınlarda belə bir əməliyyata ehtiyac yoxdur.
Əməliyyat qərarı yalnız genetik risk, ailə hekayəsi və fərdi vəziyyət birlikdə qiymətləndirildikdən sonra verilməlidir.
Əvvəl risk hesablanmalıdır
Genetik analiz aparılmadan və risk qiymətləndirilmədən profilaktik mastektomi qərarı vermək doğru deyil.
Əgər artıq süd vəzi xərçəngi diaqnozu qoyulubsa?
Bu vəziyyətdə qərar fərqlidir.
Bəzi xəstələrdə süd vəzi qoruyucu əməliyyat mümkün olur.
Bəzi xəstələrdə isə total mastektomi daha uyğun seçim ola bilər.
Bu qərar şişin ölçüsünə, yayılmasına və xəstənin vəziyyətinə görə dəyişir.
Oxumağınız faydalı ola bilər
Ailənizdə süd vəzi xərçəngi varmı?
Ailə hekayəniz, genetik test nəticələriniz və ya riskiniz barədə suallarınız varsa, mövcud nəticələrinizi göndərərək qiymətləndirmə üçün əlaqə saxlaya bilərsiniz.
WhatsApp ilə əlaqə saxlayın