BIRADS Nəticəsi Nə Deməkdir? BIRADS 4 və BIRADS 5 İzahı
BIRADS nədir? BIRADS 3, 4 və 5 nəticələri nə deməkdir?
BIRADS nəticəniz sizi narahat etdi?
Mammoqrafiya və ya süd vəzi ultrasəs nəticəsində “BIRADS” yazısını görmək çox qadını narahat edir. Amma BIRADS təkbaşına xərçəng diaqnozu deyil.
BIRADS süd vəzi müayinələrində tapıntının nə qədər ciddi ola biləcəyini göstərən standart qiymətləndirmə sistemidir. Əsas məsələ rəqəmin neçə olması və bundan sonra nə edilməli olduğudur.
Qısa cavab: Hansı BIRADS nə deməkdir?
- BIRADS 0: Müayinə tamamlanmayıb, əlavə görüntüləmə lazımdır.
- BIRADS 1: Şübhəli tapıntı yoxdur.
- BIRADS 2: Xoşxassəli tapıntıdır.
- BIRADS 3: Böyük ehtimalla xoşxassəlidir, izləmə lazımdır.
- BIRADS 4: Şübhəli tapıntıdır, adətən biopsiya lazımdır.
- BIRADS 5: Xərçəng ehtimalı yüksəkdir, biopsiya gecikməməlidir.
- BIRADS 6: Biopsiya ilə xərçəng diaqnozu artıq qoyulub.
Ən vacib məsələ: BIRADS 4 və BIRADS 5
BIRADS 1 və 2 adətən narahatlıq yaratmır. BIRADS 3 izləmə tələb edir. Amma BIRADS 4 və BIRADS 5 nəticələri daha ciddi yanaşma tələb edir.
Bu nəticələrdə məqsəd xəstəni qorxutmaq deyil, gecikmədən düzgün diaqnoz qoymaqdır. Çünki süd vəzində şübhəli tapıntının xoşxassəli və ya bədxassəli olduğunu ən dəqiq göstərən üsul çox vaxt iynə biopsiyasıdır.
BIRADS 0 nə deməkdir?
BIRADS 0 nəticəsi müayinənin hələ tam dəyərləndirilə bilmədiyini göstərir. Bu, “xərçəng var” demək deyil.
Radioloq əlavə mammoqrafiya görüntüsü, ultrasəs, MRT və ya əvvəlki müayinələrlə müqayisə istəyə bilər.
BIRADS 1 və BIRADS 2 nə deməkdir?
BIRADS 1
Müayinədə şübhəli kütlə, mikrokalsifikasiya və ya xərçəng şübhəsi yaradan tapıntı görünmür.
BIRADS 2
Xoşxassəli tapıntı deməkdir. Sadə kistlər, bəzi fibroadenomlar və ya əməliyyatdan sonra qalan dəyişikliklər bu qrupa daxil ola bilər.
BIRADS 1 və 2 nəticələrində adətən biopsiya lazım olmur. Amma xəstənin yaşı, ailə riski, şikayəti və həkim müayinəsi ayrıca dəyərləndirilməlidir.
BIRADS 3 nə deməkdir?
BIRADS 3: “Böyük ehtimalla xoşxassəli”
BIRADS 3 birbaşa xərçəng demək deyil. Radioloq tapıntının çox böyük ehtimalla xoşxassəli olduğunu düşünür. Amma tam əmin olmaq üçün qısa müddətli nəzarət istəyir.
Bu vəziyyətdə çox vaxt 6 ay sonra təkrar ultrasəs və ya mammoqrafiya tövsiyə olunur. Əsas məsələ tapıntının böyüyüb-böyümədiyini və dəyişib-dəyişmədiyini izləməkdir.
BIRADS 3 nəticəsi alan xəstə “heç nə yoxdur” deyib nəzarəti buraxmamalıdır. Vaxtında təkrar müayinə bu kateqoriyada çox önəmlidir.
BIRADS 4 nə deməkdir?
BIRADS 4: Şübhəli tapıntı
BIRADS 4 nəticəsində görüntüdə tam xoşxassəli deyilə bilməyən bir dəyişiklik var. Bu tapıntı xərçəng də ola bilər, xoşxassəli də ola bilər.
Ona görə BIRADS 4 nəticəsində adətən iynə biopsiyası tövsiyə olunur.
BIRADS 4 xəstəni qorxutmaq üçün yazılmır. Bu kateqoriyanın məqsədi şübhəli tapıntını görüntü ilə təxmin etmək yerinə, toxuma nümunəsi ilə dəqiqləşdirməkdir.
BIRADS 4A, 4B və 4C nədir?
- BIRADS 4A: Şübhə daha aşağıdır, amma yenə də biopsiya lazımdır.
- BIRADS 4B: Orta dərəcədə şübhəli tapıntıdır.
- BIRADS 4C: Xərçəng ehtimalı daha yüksək olan şübhəli tapıntıdır.
BIRADS 4A, 4B və 4C arasında şübhə dərəcəsi fərqlidir. Amma praktik olaraq əsas mesaj eynidir: Biopsiya ilə toxuma diaqnozu qoyulmalıdır.
BIRADS 5 nə deməkdir?
BIRADS 5: Xərçəng ehtimalı yüksəkdir
BIRADS 5 süd vəzi xərçəngi baxımından yüksək şübhəli görüntü deməkdir. Bu nəticə alındıqda vaxt itirmədən biopsiya aparılmalıdır.
BIRADS 5 son diaqnoz deyil. Son diaqnoz yenə də biopsiya nəticəsi ilə qoyulur.
Bu mərhələdə məqsəd yalnız diaqnozu təsdiqləmək deyil. Əgər xərçəng təsdiqlənərsə, müalicə planını düzgün qurmaq da çox vacibdir.
BIRADS 6 nə deməkdir?
BIRADS 6 artıq biopsiya ilə süd vəzi xərçəngi diaqnozu qoyulmuş xəstələrdə istifadə olunur. Yəni bu kateqoriya yeni şübhəni yox, təsdiqlənmiş xəstəliyin görüntüləmə ilə izlənməsini bildirir.
BIRADS nəticəsində biopsiya nə zaman lazımdır?
Ən çox biopsiya tələb edən nəticələr
BIRADS 4 və BIRADS 5 nəticələrində iynə biopsiyası ən vacib addımlardan biridir. Çünki görüntüdə görünən tapıntının xoşxassəli və ya bədxassəli olduğunu dəqiq bilmək lazımdır.
Biopsiya xəstəni qorxutmaq üçün deyil, lazımsız əməliyyatların qarşısını almaq və xərçəng varsa vaxtında aşkar etmək üçün edilir.
Ətraflı oxumaq üçün: Süd vəzində iynə biopsiyası nədir?
BIRADS nəticəsi aldıqdan sonra nə etməli?
Sizin vəziyyətiniz hansıdır?
- BIRADS 0: Əlavə müayinəni tamamlayın.
- BIRADS 1-2: Rutin nəzarət və həkim tövsiyəsinə davam edin.
- BIRADS 3: 6 aylıq nəzarəti gecikdirməyin.
- BIRADS 4-5: Süd vəzi xəstəlikləri ilə məşğul olan həkimə müraciət edin və biopsiya planını müzakirə edin.
- BIRADS 6: Müalicə planı üçün təcrübəli cərrah və onkoloji komanda ilə qiymətləndirilməlidir.
BIRADS təkbaşına qərar vermək üçün kifayətdirmi?
Xeyr. BIRADS çox vacibdir, amma təkbaşına bütün qərarı vermir. Xəstənin yaşı, ailə tarixi, fiziki müayinə, əvvəlki nəticələri, kütlənin böyümə sürəti və şikayətləri birlikdə dəyərləndirilməlidir.
Eyni BIRADS nəticəsi fərqli xəstələrdə fərqli yanaşma tələb edə bilər. Ona görə nəticəni sadəcə kağız üzərində oxumaq yox, klinik vəziyyətlə birlikdə qiymətləndirmək lazımdır.
BIRADS və süd vəzi xərçəngi əlaqəsi
BIRADS nəticəsi süd vəzi xərçəngi ehtimalını qiymətləndirməyə kömək edir. Amma xərçəng diaqnozu yalnız görüntü ilə qoyulmur. Şübhəli hallarda biopsiya lazımdır.
Əgər biopsiya nəticəsində süd vəzi xərçəngi təsdiqlənərsə, bundan sonra xəstəliyin mərhələsi, şişin tipi, hormon reseptorları və müalicə planı birlikdə dəyərləndirilir.
Ətraflı oxumaq üçün: Süd vəzi xərçəngi neçə il yaşayır?
Ən çox verilən suallar
BIRADS 3 xərçəng deməkdir?
Xeyr. BIRADS 3 böyük ehtimalla xoşxassəli tapıntı deməkdir. Amma bu nəticədə nəzarət vacibdir.
BIRADS 4 nəticəsində biopsiya lazımdır?
Əksər hallarda bəli. BIRADS 4 şübhəli tapıntı olduğu üçün iynə biopsiyası ilə toxuma diaqnozu qoyulması tövsiyə olunur.
BIRADS 5 xərçəng deməkdir?
BIRADS 5 xərçəng ehtimalının yüksək olduğunu göstərir. Amma son diaqnoz yenə də biopsiya ilə qoyulur.
BIRADS 0 təhlükəlidir?
Xeyr. BIRADS 0 adətən müayinənin tamamlanmadığını bildirir. Əlavə görüntüləmə və ya əvvəlki nəticələrlə müqayisə lazım ola bilər.
BIRADS nəticəmi kim qiymətləndirməlidir?
Nəticə radioloq tərəfindən yazılır. Amma xəstənin ümumi vəziyyəti, müayinə tapıntıları və risk faktorları süd vəzi xəstəlikləri ilə məşğul olan həkim tərəfindən birlikdə dəyərləndirilməlidir.
Nəticəniz BIRADS 4 və ya BIRADS 5-dirsə
Bu nəticələri ertələmək doğru deyil. BIRADS 4 və BIRADS 5 süd vəzində daha ciddi araşdırma tələb edən tapıntılardır.
Əgər nəticənizdə BIRADS 4 və ya BIRADS 5 yazılıbsa, müayinələrinizi göndərərək Dr. Hamdi Koçer ilə online konsultasiya ala bilərsiniz.
